Met Oudjaar staan er traditiegetrouw rijen voor de oliebollenkraam. Zelf bak ik ze liever thuis, net zoals mijn ouders dat vroeger deden. Het geeft mij een sterk gevoel van ambachtelijkheid.

Ook in Groningen bakte ik jarenlang oliebollen, die ik graag deelde met mijn Syrische kapper. In ruil kregen wij dan weer heerlijke Syrische gebakjes terug. Zo werd bakken iets wat verbindt.

In 2017 deed ik mee aan het buurtfeest op oudejaarsavond in de Zeeheldenbuurt van Groningen, maar wel onder één voorwaarde: ik wilde de oliebollen bakken. Dat had een persoonlijke reden. Op oudjaarsdag 2015 stond alles klaar om te bakken, maar ik moest ’s ochtends nog langs de radioloog. Wat een controle had moeten zijn, bleek een snelgroeiende tumor. Nog vóór de middag lag ik op de operatietafel. Op mijn vraag of ik daarna gewoon naar huis kon om oliebollen te bakken, moest de arts lachen. Rusten was het advies.

Sindsdien heeft oliebollen bakken voor mij een andere betekenis gekregen. Toen ik aanbood om ze voor de buurt te bakken, hoefde niemand daar lang over na te denken. Zo bakte ik dat jaar rond middernacht oliebollen voor de hele buurt. Het was prachtig om te zien hoe ze werden gewaardeerd. Omdat ik pastoor was van de Oud-Katholieke parochie in de wijk, werden ze door wat dronken studenten al snel omgedoopt tot holybollen. Ze haalden zelfs het nieuws van Stad.

Een traditie was geboren. Dit jaar bak ik ze weer, al is het nu kleinschaliger: voor familie en vrienden. Het recept is gebaseerd op dat van het goede doel Salek, maar natuurlijk heb ik het naar eigen hand gezet. Want een ambachtelijk recept blijft altijd in beweging.

Recept

• 1 kilo tarwebloem (bij voorbeeld patentbloem of Franse bloem t65 van de molen) 100% 
• 1 flesje Affligem blond bier (300 ml) Ca. 30%  
• 500 gram water (lauw warm, ongeveer 40 graden LET OP: Te koud water maakt dat het beslag niet goed rijst!) 50%   
• 1 ei (voor minder vetopname)
• 20 gram zout 2%   
• 50 gram suiker 5%   
• 80 gram gist (verse bakkersgist, gebruik bij instantgist ongeveer 35g)
• 2 gram kaneel
• 1 gram kruidnagelpoeder (niet verder vertellen! Is mijn geheime ingrediënt)
• Klein scheutje citroensap
• Max. 200 gram rozijnen en krenten 20%   
• 100 – max. 150 gram verse appelstukjes voor een frissere smaak (bijvoorbeeld goudrenetten, in kleine stukjes van max. ½ cm) 10% – 15% (te veel zorgt voor meer vet opname)

Extra benodigdheden:

• Een grote metalen ijsschep. Neem het type waar je in moet knijpen.
• Een schone emmer of pan, minimaal 10 liter
• Isomat voor om de pan heen (of bubbeltjesfolie met aluminium laag) om het beslag niet te snel te laten afkoelen.
• Ruime frituurpan (prettigste gewoon een ouderwetse die op het fornuis gaat)
• Schuimspaan
• Als je binnen bakt een pan met water en azijn die zachtjes pruttelt tegen de vette aanslag en geur.
• Keukenpapier om de bollen op te laten uitlekken.

Bereiding

Zorg dat alle ingrediënten op kamertemperatuur zijn.

Laat de rozijnen en krenten minimaal een uur wellen in warm water (of bijvoorbeeld al 1 dag van te voren). Zeef de rozijnen en krenten zodat het water grotendeels is weggelekt, doe dit al ruim van te voren, zodat de vruchten ‘winddroog’ zijn.

Meng meel, suiker en kruiden door elkaar. Maak in het midden een kuiltje en voeg daar het gist opgelost in een gedeelte van het warme water aan toe en meng het met wat bloem. Laat dit een tijdje staan zodat het begint te bubbelen.

Meng nu alles goed door elkaar en voeg de rest van het water toe, het bier en het zout. Voeg dan de krenten en appelstukjes met de citroensap toe en meng het nog een keer goed door. Laat het ongeveer 15 minuten in de kneedmachine goed kneden (let op dat er onderop geen droog meel achterblijft).

Plaats de emmer op een tochtvrije en warme plek is en laat het ongeveer een uur rijzen.

Verwarm een kwartier voor het einde een pan met olie op tot 175° (ik gebruik liefst zonnebloemolie, bij de professionele handel kun je ook redelijk prijzige oliebollen olie kopen). Sla het deeg niet door, maar laat de pan even wat op het aanrecht vallen.

Haal de ijsschep door het hete vet en schep daarna uit het beslag en laat het voorzichtig in de pan glijden. De bollen moeten netjes drijven, doen ze dat niet, dan is het vet nog te koud (of te heet). De bollen bak je niet al te lang per kant, in principe keren de bollen vanzelf om in de pan.

Smakelijk eten, en deel met de mensen om je heen! En denk ook aan Stichting Salek

Of steun Stichting Zaadbalkanker

Eerste publicatie december 2018. Update december 2025